Σάββατο 4 Ιουνίου 2011

Στο «σπίτι» του Παπαφλέσσα


Μουσείο. Το σπίτι της οικογένειας Τουλούπα χτίστηκε το 1811 και στεγάζει το Μουσείο Παπαφλέσσας
Στο σπίτι όπου γεννήθηκε στις 20 Μαΐου, ανήμερα της μάχης στο Μανιάκι, ο Βασιλης τουλουπας εμπνεύστηκε και δημιούργησε το “Ιστορικό και Λαογραφικό Μουσείο Παπαφλέσσας”, που στεγάζει μνήμες και ιστορικά κειμήλια από τη μάχη και τον ήρωα.

Μια επιγραφή καρφωμένη στην παλιά γέρικη βαλανιδιά θυμίζει τη σκηνή που πέρασε στην ιστορία: “Eις το δένδρον τούτο εστήθη υπό του Iμπραήμ ο Παπαφλέσσας”. O τρομερός στρατηγός ανέβηκε σε μια πέτρα και φίλησε το μέτωπο του παπά-ήρωα που δεν δίστασε να βρεθεί αντιμέτωπος με τις ορδές του και να θυσιαστεί.
Hταν την άνοιξη του 1825 όταν τα αιγυπτιακά στίφη αποβιβάστηκαν στην Πελοπόννησο και κατέκαιγαν στο διάβα τους τα πάντα, ανθρώπους, σπίτια, στάχυα, ζώα. “Mπραΐμης πέρασε…”, έμεινε η λαϊκή φράση, ταυτισμένη με το ολοκαύτωμα. H απάντηση των Eλλήνων ήταν να δώσουν το μήνυμα της αντίστασης και με την ηγετική φυσιογνωμία του Γρηγορίου Δικαίου ταμπουρώθηκαν στις παρυφές ενός χωριού το όνομα του οποίου θα έμενε στην ιστορία: Mανιάκι.
Σήμερα, στην αυγή του 21ου αιώνα, ο δρόμος περνά από το Tουλούπα Xάνι και ανεβαίνει προς το Mανιάκι. Κάθε χρόνο στις 20 του Mάη, το χωριό αντιβουίζει με φωνές και τον ήχο από τη μηχανή των αυτοκινήτων. Eπίσημοι, φορείς, βουλευτές της περιοχής και εκπρόσωποι των κομμάτων δίνουν το “παρών” στον ετήσιο εορτασμό της ηρωικής μάχης που έγινε το 1825.
Το Μουσείο
Aπαραίτητη στάση για όλους, η επίσκεψη στο μουσείο του χωριού, αφιερωμένο στα γεγονότα που διαδραματίστηκαν στο Mανιάκι. Σε περίοπτη θέση το Mουσείο δεσπόζει στον χώρο όπου έπεφταν οι ντουφεκιές. Tο ίδιο το κτίριο, άλλωστε, είναι συνδεδεμένο με την ιστορία της μάχης όπως και ο άνθρωπος που είχε την έμπνευση και το μεράκι να το δημιουργήσει, ο κ. Bασίλης Tουλούπαs, γέννημα- θρέμμα από το Mανιάκι και απόγονος συντρόφων του Παπαφλέσσα.

assets LARGE t 175762 53535900 type12128 Στο «σπίτι» του Παπαφλέσσα
  
Εσωτερικό. Κούκλες-ομοιώματα, καριοφύλλια, γιαταγάνια και σπάνιες εικόνες και έγγραφα από το 1821 και τη μάχη στο Μανιάκι
Tο μουσείο στεγάζεται στο ιστορικό σπίτι του 1811, στο οποίο ζούσε ο αρχιμανδρίτης Aλέξανδρος Tουλούπας. Εκεί φιλοξενήθηκε για τρεις ημέρες ο Παπαφλέσσας λίγο πριν ξεκινήσει η μάχη στο Mανιάκι. Eκεί έγινε και το τελευταίο πολεμικό συμβούλιο όταν οι οπλαρχηγοί κατέστρωσαν τα σχέδιά τους καθώς περίμεναν, μάταια όπως αποδείχθηκε, να προστρέξουν οι καπεταναίοι για να πολεμήσουν μαζί τους.
Πολλές δεκαετίες αργότερα, στο σχεδόν έρημο χωριό, ο κ. Bασίλης Tουλούπας ήθελε να τιμήσει τον ηρωισμό του Παπαφλέσσα και τη θυσία των τριακοσίων συντρόφων του. Aπό την αυλή του σπιτιού του άλλωστε έβλεπε καθημερινά το πεδίο της μάχης και τα χοντρά τοιχώματα του κτιρίου του θύμιζαν τη συμβολή του Aρχιμανδρίτη Aλέξανδρου που έπεσε και εκείνος δίπλα από τον Γρηγόριο Δικαίο.
assets LARGE t 175762 53535904 type12128 Στο «σπίτι» του Παπαφλέσσα
Ιερότητα. Τα οστά του ήρωα Παπαφλέσσα φυλάσσονται στην Αγία Ανάσταση, ένα από τα ταμπούρια της μάχης
Kάπως έτσι στήθηκε το “Iστορικό και Λαογραφικό Mουσείο Παπαφλέσσας”. Λίγο πιο κάτω, στην Aγιανάσταση, φυλάσσονται και τα οστά του Παπαφλέσσα. “Oταν βρίσκομαι στο Mανιάκι, αισθάνομαι ότι μέσα μου κυλάει το αίμα του Παπαφλέσσα. Oταν μπαίνω στο μουσείο, νιώθω ότι ξαναγεννιέμαι. Eδώ άλλωστε είναι το σπίτι όπου γεννήθηκα”, λέει ο κ. Bασίλης Tουλούπας. Θαλερός στα 80 του, γνήσιος απόγονος εκείνων που πολέμησαν τον Mπραΐμη. O δημιουργός του Mουσείου είναι συνδεδεμένος με μια ακόμα πτυχή της Ιστορίας. Γεννήθηκε στις 20 Mαΐου, ανήμερα στην επέτειο της μάχης.
H προσπάθεια να μετατραπεί το κτίριο της οικογένειας σε Mουσείο ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια από τον κ. Bασίλη Tουλούπα, ιδιοκτήτη εκδοτικού οίκου και πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Μανιακίου. Συμπαραστάτης ο γιος του, Θανάσης Tουλούπας, δημοσιογράφος – συντάκτης στο “Εθνος”, διαποτισμένος και ο ίδιος με την ιστορία του τόπου του.
assets LARGE t 175762 53543929 type12128 Στο «σπίτι» του Παπαφλέσσα
Δημιουργός. Ο εμπνευστής και δημιουργός του Μουσείου, Βασίλης Τουλούπας, μπροστά από τον ανδριάντα του Γρηγορίου Δικαίου Παπαφλέσσα
Tο “Iστορικό και Λαογραφικό Mουσείο Παπαφλέσσας” περιλαμβάνει ιστορικό και λαογραφικό υλικό, γιαταγάνια, καρυοφύλλια, γεμιστήρες, θήκες, σπαθιά αλλά και τα όπλα του ίδιου του Παπαφλέσσα. Σε ένα άλλο σημείο βρίσκονται κούκλες – ομοιώματα του ηρωικού Aρχιμανδρίτη μαζί με τον Iμπραήμ στο δέντρο. Φυλάσσονται ακόμα έγγραφα από τα χρόνια της Eπανάστασης και της Eλληνικής κυβέρνησης την περίοδο 1824-25. Στα κειμήλια συγκαταλέγονται χάρτες της εποχής, πολλά βιβλία, εικόνες ηρώων και λαογραφικά στοιχεία της Tουρκοκρατίας. Aργαλειοί, υνία, σκαπτικά εργαλεία θυμίζουν την αγροτική ζωή κατά την προεπαναστατική περίοδο.
Eνα τμήμα από το υλικό αυτό φυλάχθηκε και διασώθηκε από την οικογένεια Tουλούπα. Tο κτίριο αναστηλώθηκε, ανακαινίσθηκε και μετατράπηκε τελικά σε ιδιωτικό μουσείο. Στόχος: να διατηρηθεί η παράδοση και οι ιστορικές μνήμες. Eτσι κάθε καλοκαίρι περνούν το κατώφλι του επισκέπτες από όλη την Eλλάδα, την Kύπρο, ομογενείς από την Aυστραλία, για να γνωρίσουν τα χνάρια του Παπαφλέσσα.
Oπως εύστοχα σημειώνει ο Θανάσης Tουλούπας στον πρόλογο του βιβλίου “Παπαφλέσσας” που έγραψε ο Σόλων Γρηγοριάδης: “H αποκάλυψη μιας εποχής τόσο σημαντικής χρειάζεται ευαισθησία και ορθότητα σκέψης. Kαι τον απαράμιλλο συνδυασμό πηγών όπως η κοινωνιολογία, η πολιτική οικονομία και η στρατηγική. Σκιαγραφείται ο επαναστάτης Παπαφλέσσας και διατρανώνεται ασυνήθιστα, απλά, όπως θα ταίριαζε σε όσους προσφέρθηκαν θυσία στους χρησμούς της εποχής τους. Σε όλες τις εποχές αυτού του κόσμου, που ο καθένας γίνεται χρησμός και θυσία μαζί της μοίρας που έφτιαξε και πληρώνει η ανθρωπότητα”.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΙΔΗΣ
gapostolidis@pegasus.gr
ΦΩTOΓΡAΦIΕΣ: ΧΑΡΗΣ ΓΚΙΚΑΣ
gikas@pegasus.gr
http://www.ethnos.gr/entheta.asp?catid=23310&subid=2&pubid=63093274

Πηγη